Phần 1 – Xây dựng tổ chức Đảng trong sinh viên từ những bước đi đầu tiên (1997 – 2006)

Ngày 20/3/1997, Đảng bộ Trường ĐH KHXH&NV tổ chức Đại hội đại biểu Đảng bộ Trường lần thứ I (nhiệm kỳ 1997-2000). Trong toàn văn phát biểu của Đồng chí Nguyễn Tấn Phát – Bí thư Đảng ủy ĐHQG-HCM tại Đại hội có đề cập: “Đảng bộ cần chú trọng chỉ đạo việc phát triển đảng trong lực lượng sinh viên, đoàn viên, cần nhanh chóng nghiên cứu việc tổ chức hoạt động của Đoàn trong hệ thống, chấn chỉnh quy hoạch đào tạo cán bộ để có đội ngũ kế cận” (1). Bên cạnh đó, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Trường lần thứ I ở phần về công tác chính trị – tư tưởng cũng đã có chủ trương tạo môi trường cho sinh viên tham gia các hoạt động xã hội, xây dựng tổ chức tập thể tại đơn vị học tập, nhằm góp phần nâng cao lòng tự hào dân tộc, ý thức trách nhiệm, lòng nhân ái, tinh thần học tập trau dồi tri thức. Vì thế, cuối năm 1997, Ban Thường vụ Đảng ủy Trường quyết định thành lập Chi bộ Sinh viên trực thuộc Đảng bộ Trường. Ngày đầu thành lập, chi bộ sinh viên chỉ có 05 đảng viên, gồm 03 đảng viên chính thức và 02 đảng viên dự bị do đồng chí Lê Hữu Phước làm Bí thư Chi bộ (giai đoạn 1997 – 1998). 

Trong giai đoạn đầu, phương thức bồi dưỡng cảm tình Đảng chưa được đầu tư thực hiện, đa phần tập trung phát triển Đảng bằng cách thông qua tập hợp lực lượng đoàn viên xuất sắc, ưu tú, đặc biệt là đội ngũ cán bộ Đoàn Thanh niên – Hội Sinh viên và thực hiện các quy trình kết nạp Đảng. Tại Hội nghị Đảng ủy Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn mở rộng ngày 24/01/2000, sau khi thảo luận, bàn về công tác xây dựng và phát triển Đảng bộ Trường từ 1996, Đảng ủy Trường nhận thấy mặc dù hoàn thành vượt mức chỉ tiêu Đại hội Đảng bộ lần thứ nhất năm 1997 đề ra (kết nạp 20 đảng viên mới so với chỉ tiêu 15) nhưng công tác phát triển Đảng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và phát triển Đảng, nhất là trong cán bộ trẻ và sinh viên. Do đó, Đảng ủy Trường đã phát động một đợt phát triển đảng viên từ 03/02/2000 đến 03/02/2001, phấn đấu mỗi chi bộ kết nạp từ 1-2 đảng viên mới, đảm bảo đúng tiêu chuẩn.

Đến năm 2003, Đảng bộ đã có đề cập đến việc định hướng Chi bộ Sinh viên có kế hoạch phối hợp với Đoàn Thanh niên Trường trong công tác phát hiện và bồi dưỡng đoàn viên ưu tú để xem xét kết nạp vào Đảng. Đây xem là bước ngoặt đầu tiên, đánh dấu công tác phối hợp giữa Chi bộ Sinh viên và đoàn thể, đồng thời đặt nền móng cho các quy trình, cơ chế phối hợp ở giai đoạn tiếp theo. Bên cạnh việc mở ra cơ chế phối hợp, Chi bộ Sinh viên và Đoàn Thanh niên còn gắn kết thông qua công tác nhân sự. Theo đó, Bí thư Đoàn trường được phân công phụ trách công tác phát triển đảng trong sinh viên, giữ vị trí Bí thư Chi bộ Sinh viên.

Mặc dù chỉ là một Chi bộ non trẻ trong hệ thống 10 Chi bộ trực thuộc Đảng bộ Trường, nhiều đảng viên sinh viên đã được ghi nhận có những đóng góp tích cực cho công tác phát triển Đảng, phát triển Nhà trường. Năm 2001, danh sách đảng viên đề nghị biểu dương tại cơ sở có 06 đồng chí thuộc Chi bộ Sinh viên trên tổng số 26 đồng chí được tuyên dương. Trong giai đoạn đầu, tuy còn nhiều khó khăn trong ổn định về mô hình, phương thức hoạt động, song có sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy Trường và sự nỗ lực cố gắng của tập thể đảng viên chi bộ, mọi mặt công tác đều được từng bước hoàn thiện và rút ra nhiều kinh nghiệm quý. Đồng thời cũng làm nền tảng cho các giai đoạn sau.

1. Ông Nguyễn Tấn Phát sinh năm 1944, quê quán tại xã Vĩnh Kim, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang, là Phó Giáo sư, Tiến sĩ khoa học ngành Văn học, Ủy viên BCH Trung ương Đảng từ năm 2001-2006. Từ năm 1990-1996 ông là Hiệu trưởng ĐH Sư phạm TP.HCM. Từ năm 1996 – 1998 ông là Bí thư Đảng bộ lâm thời, Phó Giám đốc ĐHQG-HCM. Từ 1998-2000 ông được Thủ tướng điều động làm Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo. Từ năm 2000 -2006, Ông kiêm nhiệm thêm vị trí Giám đốc ĐHQG-HCM. Ông nghỉ hưu từ tháng 01/2007.